Chuyển về Bạc Liêu, bạn cần làm ba việc giấy tờ đầu tiên: đăng ký tạm trú hoặc thường trú tại công an phường, xã nơi ở (làm trực tuyến được), chuyển hoặc cập nhật thẻ bảo hiểm y tế, và nếu có con thì lo chuyển trường. Phần còn lại là làm quen với nhịp sống: một vùng đất phẳng ven biển, nắng gần quanh năm, mùa mưa khoảng từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô nóng và đôi khi thiếu nước ngọt, triều cường cuối năm, chợ họp sớm và đời sống bám theo kênh rạch, Quốc lộ 1.
Người chuyển về có nhiều kiểu: kỹ sư, công nhân các dự án điện gió, nhà máy thủy sản; giáo viên, bác sĩ được điều động; người quê Bạc Liêu đi làm xa nhiều năm nay về lại; người từ thành phố lớn tìm nơi sống chậm hơn. Mỗi người cần một chút khác, nhưng có những điều ai cũng nên biết trước.
Bài này không bàn giá nhà, giá thuê hay chi phí sinh hoạt cụ thể, vì những con số ấy đổi nhanh và khác nhau từng khu. Thay vào đó là những điều giúp bạn chọn đúng, sống thoải mái và tránh những bất tiện mà người mới hay gặp.
Giấy tờ trong tháng đầu
Theo Luật Cư trú hiện hành, người đến ở nơi mới phải đăng ký tạm trú trong thời hạn quy định. Trình tự gọn nhất:
- Thoả thuận chỗ ở có giấy tờ: hợp đồng thuê nhà, hoặc văn bản đồng ý cho ở nhờ của chủ nhà. Đây là căn cứ chứng minh chỗ ở hợp pháp.
- Đăng ký tạm trú trực tuyến qua ứng dụng định danh hoặc cổng dịch vụ công, chọn đúng phường, xã mới. Người thuê trọ có thể nhờ chủ nhà xác nhận trên hệ thống.
- Nếu chuyển hẳn về, có nhà riêng hoặc về ở với người thân, cân nhắc đăng ký thường trú. Điều kiện tuỳ trường hợp: chỗ ở thuộc sở hữu của mình, về ở với cha mẹ, vợ chồng, con, hoặc thuê nhà đủ điều kiện.
- Cập nhật nơi khám bệnh ban đầu trên thẻ bảo hiểm y tế cho phù hợp với nơi ở mới, theo hướng dẫn của cơ quan bảo hiểm.
- Nếu có xe, không cần đổi biển; nếu có con đi học, làm thủ tục chuyển trường càng sớm càng tốt.
Hầu hết các bước trên không cần lên Cà Mau; công an phường, xã và bộ phận một cửa là đủ. Người đến làm cho dự án, công ty thường được bộ phận nhân sự hỗ trợ đăng ký tạm trú theo đoàn.
Chọn khu ở: bốn kiểu nơi sống
Phần Bạc Liêu cũ rộng, mỗi khu một nhịp. Chọn nơi ở theo việc làm và kiểu sống bạn muốn:
| Khu vực | Hợp với ai | Cần lưu ý |
|---|---|---|
| Phường Bạc Liêu và quanh trung tâm | Gia đình có con đi học, người làm văn phòng, người muốn tiện bệnh viện, chợ, siêu thị | Đường trung tâm có lúc kẹt giờ tan tầm; khu thấp gần sông có thể ngập khi mưa lớn, triều cao |
| Phường Vĩnh Trạch, Hiệp Thành (về phía biển) | Người làm ở khu điện gió, ven biển; người thích yên tĩnh, gió biển | Gió mạnh mùa gió chướng, hơi muối ăn mòn kim loại; kiểm khả năng ngập triều |
| Phường Giá Rai, Láng Tròn | Người làm việc dọc Quốc lộ 1 phía tây, buôn bán, làm ăn với vùng tôm | Xe tải đông trên quốc lộ; chọn nhà lùi vào hẻm cho đỡ bụi, ồn |
| Các xã vùng ngọt phía bắc, vùng tôm phía nam | Người về quê, làm nông, nuôi tôm | Đường nông thôn hẹp, xa bệnh viện lớn; nước sinh hoạt mùa khô cần chủ động |
Trước khi chốt, nên đến khu định ở vào hai thời điểm: một buổi chiều mưa lớn và một buổi tối triều cường, nếu đúng mùa. Hỏi hàng xóm “mùa nước lớn ở đây ngập tới đâu” là câu hỏi đáng giá nhất.
Mùa nắng, mùa mưa và triều cường: sống chung thế nào
Bạc Liêu nằm trong vùng khí hậu cận xích đạo gió mùa: nóng quanh năm, hai mùa rõ. Mùa mưa thường từ khoảng tháng 5 đến tháng 11, mưa dông buổi chiều, có đợt mưa dầm vài ngày. Mùa khô từ khoảng tháng 12 đến tháng 4, nắng gắt, gió chướng thổi mạnh từ biển vào, nhất là quanh Tết.
Với sinh hoạt hằng ngày, mùa khô có ba việc cần để ý: nắng nóng buổi trưa (đi lại sáng sớm, chiều muộn; uống đủ nước; chống nắng cho trẻ và người già), nước ngọt (chủ động trữ nước, kiểm chất lượng nước giếng), và bụi đường. Mùa mưa thì cần áo mưa tốt, chống thấm cho nhà, dọn rãnh thoát nước, cẩn thận đường trơn và cây ngã khi giông.
Triều cường thường lên cao vào những tháng cuối năm âm lịch, cộng với mưa và gió chướng có thể gây ngập ở vùng thấp ven sông, ven biển. Người địa phương theo dõi lịch con nước, kê cao đồ điện, chuẩn bị bao cát, lối thoát nước. Nếu nhà bạn ở vùng thấp, học cách theo dõi lịch triều là kỹ năng sống cần thiết như xem dự báo thời tiết.
Chợ búa và mua sắm: nhịp của một vùng dậy sớm
Chợ ở Bạc Liêu họp sớm. Chợ trung tâm, chợ các phường, chợ xã đông nhất vào sáng sớm, lúc cá tôm từ vuông, từ ghe mới về. Đi chợ lúc tám, chín giờ sáng vẫn mua được, nhưng đồ tươi đã vơi. Nhiều xóm còn có chợ nhóm tạm ven đường, ven kênh, bán vài tiếng rồi tan.
Hải sản, tôm, cá đồng, rau địa phương là thế mạnh; giá cả theo mùa, theo con nước. Hàng tiêu dùng, đồ điện máy, siêu thị tập trung ở Phường Bạc Liêu và các phường dọc Quốc lộ 1. Người ở xã xa thường gom việc mua sắm lớn vào một chuyến lên phường, kết hợp đi khám bệnh, làm giấy tờ, thăm người quen trong cùng một ngày. Nhiều tiệm ở phường nhận đặt hàng qua điện thoại rồi gửi theo xe khách, xe chở hàng về xã, đây là dịch vụ quen thuộc của vùng sông nước.
Mua bán ở chợ quê vẫn trọng quen biết. Mua ở một sạp nhiều lần, người bán sẽ để dành hàng ngon, báo cho biết hôm nào có cá tôm tươi. Đây cũng là cách nhanh nhất để người mới đến làm quen với hàng xóm và hỏi chuyện địa phương.
Điện, nước, internet và rác
Điện. Lưới điện phủ rộng; khi thuê nhà, kiểm công tơ riêng hay chung, cách tính tiền điện với chủ nhà. Mùa nắng nóng, máy lạnh, quạt chạy nhiều, hoá đơn tăng; nhà gần biển nên chọn thiết bị chịu ẩm, chịu muối.
Nước. Khu trung tâm và nhiều khu dân cư có nước máy. Vùng nông thôn còn dùng giếng khoan, nước mưa trữ trong lu, bồn. Nếu dùng giếng, hỏi hàng xóm về chất lượng nước và cân nhắc bộ lọc phù hợp; đừng uống trực tiếp khi chưa rõ nguồn.
Internet và sóng điện thoại. Các nhà mạng lớn đều có mặt; cáp quang đã kéo về nhiều xã. Ở vùng xa, sóng có thể yếu ở vài điểm sát biển hoặc giữa đồng; hỏi hàng xóm nhà mạng nào ổn ở khu đó.
Rác. Khu đô thị có thu gom theo lịch. Ở nông thôn, việc thu gom có nơi còn hạn chế; tránh thói quen đổ rác xuống kênh, vì nước kênh là nước nhiều người dùng để nuôi tôm, tưới tiêu.
Hiểu người Bạc Liêu để sống cho thoải mái
Người Bạc Liêu nổi tiếng hiếu khách, cởi mở, nói chuyện thẳng, thích mời ăn uống. Người mới đến sẽ được hỏi han nhiều, được mời đám giỗ, đám cưới khá sớm. Nhận lời khi có thể, đến đúng giờ, mang chút quà nhỏ là cách hoà nhập nhanh.
Ba cộng đồng Kinh, Hoa, Khmer sống đan xen, mỗi cộng đồng có lễ tết, phong tục riêng. Khi được mời dự lễ ở chùa Khmer, miếu người Hoa, đình làng, hãy ăn mặc kín đáo, hỏi người đi cùng cách cư xử, không chỉ trỏ, không leo trèo chụp ảnh tuỳ tiện.
Nhịp sống ở đây chậm hơn thành phố lớn, nhưng dậy sớm. Hàng quán buổi sáng đông, buổi tối ở xã nghỉ sớm. Ai quen nhịp thành phố có thể thấy lạ trong vài tuần đầu, rồi phần đông người chuyển về nói rằng họ ngủ ngon hơn, ăn uống tươi hơn.
Một điều nhỏ mà quan trọng: tham gia sinh hoạt khóm, ấp nơi ở. Họp tổ dân phố, nhóm tin nhắn của ấp là nơi thông báo lịch cúp điện, lịch tiêm chủng, lịch thu gom rác, cảnh báo triều cường. Người mới thường bỏ lỡ những thông tin này chỉ vì chưa ai thêm mình vào nhóm; hỏi trưởng khóm, trưởng ấp ngay tuần đầu là có.
Những bất tiện cần chuẩn bị tinh thần
Bệnh viện chuyên sâu ở xa. Những ca bệnh phức tạp có thể phải chuyển lên Cần Thơ hoặc TP.HCM. Gia đình có người bệnh mạn tính nên tìm hiểu trước đường chuyển viện và chuẩn bị hồ sơ bệnh án.
Đi lại liên tỉnh. Không có sân bay trong địa bàn; đi xa phải qua Cà Mau, Cần Thơ hoặc đi đường bộ dài về TP.HCM. Lên kế hoạch các chuyến về quê dịp lễ tết sớm.
Đồ dùng hỏng nhanh. Hơi muối, độ ẩm làm kim loại gỉ, đồ điện tử hỏng nhanh hơn ở vùng xa biển. Chọn đồ inox, nhôm, sơn chống gỉ; bảo dưỡng xe máy thường xuyên, rửa xe sau những chuyến chạy ra biển.
Muỗi và côn trùng. Vùng kênh rạch, vuông tôm nhiều muỗi, nhất là mùa mưa. Mùng, lưới cửa, dọn nước đọng quanh nhà là việc cần làm, nhất là khi có trẻ nhỏ; khi sốt cao kéo dài nên đi khám sớm, đừng tự chữa.
Mùa giông: chuẩn bị cho mất điện, cây đổ, nước dâng
Trước mùa mưa. Kiểm mái tôn, nẹp lại các tấm dễ bung; tỉa cành cây lớn sát nhà; khơi thông rãnh, cống quanh nhà. Ở vùng ven biển, gió mạnh có thể đến nhanh trong những cơn dông chiều.
Khi mất điện. Chuẩn bị đèn sạc, sạc dự phòng, ít nước uống đóng chai. Rút phích các thiết bị đắt tiền khi có sấm sét. Không lại gần dây điện đứt, cột điện nghiêng sau giông.
Khi nước dâng. Theo dõi lịch con nước; kê cao đồ điện, giấy tờ; chuẩn bị bao cát chặn cửa ở nhà thấp. Không cho trẻ chơi gần mép kênh khi nước lớn, chảy xiết, và dạy trẻ biết bơi càng sớm càng tốt.
Đi đường. Tránh chạy xe qua đoạn ngập không thấy mặt đường, qua cầu dây, cầu gỗ trơn trượt khi mưa. Ở vùng nông thôn, nhiều tai nạn mùa mưa xảy ra ở chính những cây cầu nhỏ trên đường về nhà.
Câu hỏi thường gặp
Thuê trọ ở Bạc Liêu có phải đăng ký tạm trú không?
Có. Người đến ở nơi khác ngoài nơi thường trú để làm việc, học tập trong thời gian luật quy định phải đăng ký tạm trú. Có thể đăng ký trực tuyến; chủ nhà trọ có trách nhiệm phối hợp xác nhận chỗ ở.
Tháng nào chuyển về Bạc Liêu là thuận nhất?
Cuối mùa mưa sang đầu mùa khô, khoảng tháng 11, 12, thời tiết dễ chịu, đường khô ráo, dễ dọn nhà. Tránh sát Tết vì xe cộ, dịch vụ dọn nhà bận rộn và triều cường thường cao vào dịp này.
Ở Bạc Liêu có cần mua máy lọc nước không?
Tuỳ nguồn nước. Khu có nước máy thì đun sôi là đủ cho nhiều gia đình. Dùng nước giếng hoặc nước mưa trữ lâu ngày thì nên lọc và kiểm chất lượng. Hỏi hàng xóm cách họ xử lý nước ở khu đó.
Người miền Bắc, miền Trung chuyển về có khó hoà nhập không?
Thường không khó. Người Bạc Liêu cởi mở và quen đón người từ nơi khác đến làm ăn. Khác biệt chủ yếu ở giọng nói, cách xưng hô, khẩu vị ngọt hơn. Vài tuần đầu hỏi nhiều, cười nhiều là quen.
Có nên mua xe ô tô khi sống ở các xã vùng sâu?
Tuỳ đường vào nhà. Nhiều xã đường bê tông nhỏ, cầu hẹp, ô tô không vào tận nơi. Xe máy vẫn là phương tiện chính; ô tô hợp khi ở dọc trục đường lớn hoặc thường đi xa.